Giershagen

De Kluskirche, de voormalige parochiekerk van Niederupsprunge en nu het middelpunt van de idyllisch gelegen begraafplaats in het Diemeltal, is een van de belangrijkste monumenten van de stad Marsberg. Dit juweeltje is bij kunstkenners over de regio heen bekend en wordt erkend als een waardevol cultureel monument. Haar bijzondere betekenis ligt in het feit dat zij volgens de LWL de enige overgebleven verlaten dorpskerk in Westfalen is. Terwijl andere voormalige dorpskerken na de „Wüst“ (het verlaten van de dorpen, oftewel het opgeven van de plaats als woonlocatie) eveneens in verval raakten en werden afgebroken, is de Kluskirche, de dorpskerk van de voormalige nederzetting Uppsprunge, bewaard gebleven omdat ze ook na de verwoesting en het verlaten van het dorp tot 1802 dienst deed als plaatselijke kerk voor het overgebleven dorp Oberuppsprunge/Giershagen. Het oorspronkelijk romaanse gebouw uit de 10e eeuw werd in 1682 uitgebreid en was tot in de 19e eeuw de parochiekerk van Giershagen. Bijzonder waardevol is het barokke altaar, dat net als veel wegkapelletjes in de omgeving van Giershagen afkomstig is uit het atelier van Papen.

Het beeldhouwersatelier van Heinrich Papen (1645-1719) en zijn zoon Christophel (1678-1735) in Giershagen was een van de toonaangevende en meest productieve ateliers uit de barokperiode. Men bewerkte albast, marmer en meelsteen, materialen die in de omgeving voorkwamen. Ze lieten een omvangrijke verzameling kunstmonumenten na in meer dan 50 plaatsen in Westfalen en Noord-Hessen-Waldeck.

Giershagen was door de eeuwen heen een overwegend agrarisch dorp. Maar al sinds het einde van de 13e eeuw wordt de mijnbouw in documenten vermeld. Rondom het dorp waren er afgravingsplaatsen voor roodijzererts (ijzererts). In 1892 telde Giershagen 140 mijnwerkers, wat bijna de helft van alle werkenden was. In 1963 kwam de mijnbouw tot stilstand; de laatste schacht bij de Webbel werd gesloten. Tot op de dag van vandaag houdt de mijnwerkersvereniging de mijnbouwtraditie in ere. Elke ochtend op oudejaarsdag vindt de traditionele mijnwerkersmis plaats. Een monument in het dorpscentrum en de ingang van de voormalige Reinhard-mijn in het Diemeltal, die door de mijnwerkersvereniging zijn opgericht, getuigen van de mijnbouw die eeuwenlang het leven in het dorp heeft bepaald.

Tegenwoordig bepaalt het bedrijf WEPA het economische leven in het dorp. De grootste particuliere fabrikant van hygiënepapier in Duitsland heeft in zijn fabriek in het Diemeltal meer dan 400 medewerkers in dienst. Naast deze grote werkgever zijn er nog een bedrijf in landbouwmachines en enkele ambachtelijke bedrijven, zoals metselaars, dakdekkers, timmerlieden, schilders, een autogarage, een installatiebedrijf en een kapper in het dorp.

In Giershagen bieden talrijke actieve verenigingen activiteiten voor de vrije tijd aan of zetten ze zich in voor het in stand houden van tradities en gebruiken. Giershagen geldt als een carnavalsbolwerk. De carnavalsoptocht op carnavalsdinsdag, de grootste in de regio met ca. 50 praalwagens en groepen, is in de wijde omtrek bekend.

Uniek in heel Westfalen is de paardenprocessie, die van de kerk in het dorpscentrum naar het Diemeltal naar de Kluskapel trekt. Elke tweede zondag na Pasen trekt deze processie veel ruiters en toeschouwers naar Giershagen. Ze vindt al bijna 300 jaar plaats (sinds 1709) en vindt haar oorsprong in een oude gelofte die de boeren aflegden toen er een paardenpest heerste.