Kluskirche in Giershagen

In de 12e eeuw werd de Kluskirche in Niederuppsprunge gebouwd op de plek waar zich een kapel uit de Karolingische tijd bevond. Oorspronkelijk was het een romaans gebouw met één beuk en een vierkante toren, die was ontworpen als verdedigingstoren zonder ramen. Het oorspronkelijk romaanse gebouw werd in 1682 door de abt van Bredelar, Absalom Heuck, uitgebreid met een vierkante travee en een koorafsluiting aan de oostzijde. Deze aanbouw onderscheidt zich duidelijk van het oudere gedeelte door zijn kruisgewelven met ribben.
In 1700 kreeg de kerk een nieuw barokaltaar, dat net als veel wegkapelletjes in de omgeving van Giershagen afkomstig is uit het atelier van Papen. Het beeldhouwersatelier van Heinrich Papen (1645-1719) en zijn zoon Christophel (1678-1735) in Giershagen was een van de toonaangevende en meest productieve ateliers van de barokperiode in Westfalen. Het verwerkte albast, marmer en meelsteen, de gesteenten die in de omgeving voorkwamen. Het liet een omvangrijke collectie van meer dan 160 kunstmonumenten na, waaronder meer dan 40 altaren, verspreid over meer dan 50 plaatsen in Westfalen en Noord-Hessen-Waldeck. Al vroeg werd de Kluskirche, met de heiligen Fabianus en Sebastianus als beschermheiligen, een bedevaartsoord waaraan ook wonderbaarlijke genezingen werden toegeschreven. Daarvan getuigden vroeger vele voorwerpen die pelgrims in de kerk hadden achtergelaten.
Eenmaal per jaar vond er een plechtige processie naar de Kluskirche plaats, waaraan de buurt massaal deelnam en die werd afgesloten met een kermis (Kirmes).
In 1475 werd een pauselijke aflaat verleend voor deelname aan deze bedevaart. In 1693 vernieuwde paus Innocentius XII de volledige aflaat voor het bezoek aan de Kluskirche op hoge feestdagen en tijdens processies.

Vanwege haar kunsthistorische betekenis werd de kerk ook in de daaropvolgende periode behouden en meerdere malen grondig gerestaureerd (bijvoorbeeld door de RAD in de jaren 1930, en recentelijk voor 700.000 € door de deelstaat Noordrijn-Westfalen). De deelstaat Noordrijn-Westfalen is verplicht tot onderhoud, omdat de kerk tot de weinige patronaatskerken van de deelstaat behoort. Patronaatskerken zijn gebouwen in bezit van de deelstaat waarvoor een onderhoudsplicht geldt. In het kader van de secularisatie (Reichsdeputationshauptschluss van 1803) heeft de staat zich ertoe verbonden, ter compensatie van onteigende kerkelijke bezittingen, de onderhoudsverplichting voor patronaatsgebouwen op zich te nemen. Deze onderhoudsverplichtingen zijn bij de oprichting van de deelstaat in 1946 overgegaan op de deelstaat Noordrijn-Westfalen als rechtsopvolger van de staat Pruisen.